Langdurigezorg.nl

Kennisbank afgeronde ondersteuningsprogramma's bij veranderingen in de langdurige zorg.

Shared savings-afspraken diabeteszorg

In 2012 heeft de Syntein Zorggroep shared savings-afspraken gemaakt over diabeteszorg. Syntein is een organisatie die ketenzorg biedt in de Noordelijke Maasvallei. Directeur Corné van Asten legt uit wat die afspraken inhouden en wat het oplevert.

Ketenzorgorganisatie Syntein heeft shared savings-afspraken gemaakt met zorgverzekeraars over diabeteszorg. De afspraken zijn gemaakt binnen het project Syncare Diabetes. In dit project is de switch gemaakt van aanbodgerichte naar vraaggerichte zorg. Dit houdt in dat zorgverleners patiënten stimuleren om zelf de regie te voeren over hun gezondheid. Directeur Van Asten: ‘We hadden de verwachting dat deze switch besparingen zou opleveren. Minder doorverwijzen, minder zorg in de eerste lijn. Dus dachten we: stel dat we die besparingen in de zorg kunnen terugverdienen en inzetten voor andere ketens zoals COPD en CVRM? Dan krijg je betere zorg met minder kosten.’

Gezamenlijke afspraken

Dus maakte de zorggroep afspraken met de zorgverzekeraars. De shared savings-afspraken houden in dat van de besparingen eerst de projectkosten en de investeringen worden afgehaald. Vervolgens worden de overgebleven besparingen verdeeld over drie partijen: de patiënt, de zorgverzekeraar en de zorgaanbieder. De zorgaanbieder heeft op deze manier een innovatiepotje. De zorgverzekeraar heeft zo geld om te investeren in regionale diensten die vervolgens ten goede komen aan patiënten. Denk aan themabijeenkomsten of het gratis verstrekken van pennen en strips om thuis te kunnen prikken en meten. Deze diensten worden in overleg met patiëntvertegenwoordigers bepaald, hun besparingsdeel wordt ook hierin geïnvesteerd.

Regionale samenwerking en kwaliteit

De shared savings-afspraken zijn gemaakt – maar onvoldoende op papier vastgelegd – met de twee belangrijkste verzekeraars. Zij zitten samen in een stuurgroep. De andere verzekeraars – samen een aandeel van slechts 10 procent – blijven buiten de afspraken. Verder doet de hele zorggroep Syntein mee. Naast de huisartsen was toen ook Pantein (Maasziekenhuis, Thuiszorg en Zorgcentra) aandeelhouder van Syntein. Vanuit de patiënten participeert de regionale Diabetesvereniging Nederland. De lijst met kwaliteitsindicatoren die eerder was opgesteld voor het diabetes ketenzorgproject is ook gekoppeld aan de financiële afspraken.
Voor alle duidelijkheid: de afspraken betreffen de besparingen. Syntein Zorggroep heeft geen afspraken gemaakt over wat te doen bij overschrijdingen of verliezen. ‘Wel is afgesproken dat we onze projectkosten niet terugverdienen als het niet goedkoper wordt. Daar zit dus een risico in voor ons als zorggroep.’

Gezondheidswinst

De exacte opbrengsten van dit project zijn nog niet bekend. De berekeningen worden momenteel gemaakt. Er is wel een kostenprijsberekening gemaakt van de zorg in de eerste lijn en van de ziekenhuis DBC’s. Directeur Van Asten: ‘Tot nu toe zien we dat de DBC-kosten, dus de zorgkosten, afnemen, ook doordat we een specifieker aanbod bieden. Maar je kunt je afvragen welke kosten een diabetespatiënt daarnaast nog meer maakt. Dat is lastiger in te schatten maar die kosten willen we er ook bij betrekken. Verder zien we dat de ziekenhuiskosten niet afnemen maar de productie wel. Er is dus een verschuiving te zien. We moeten nu afwachten hoe dit vanuit de verzekeraar wordt berekend. Daar zijn ze nog mee bezig.’

Shared savings als opmaat naar populatiebekostiging

Van Asten is blij met de pilot maar heeft ook een kanttekening. ‘In dit project zijn de effecten pas op langere termijn te zien. De besparingen komen na vier jaar beschikbaar, terwijl de snelheid van de ontwikkelingen en de projecten veel hoger ligt. Dat maakt het lastig om via shared savings projectkosten gefinancierd te krijgen. In de toekomst willen we overstappen op een andere manier van projectfinanciering, meer in de vorm van voorinvestering.’ Hij ziet shared savings als een opmaat naar populatiefinanciering. ‘Bij populatiebekostiging neem je de verantwoordelijkheid voor de hele populatie. Dan zeg je: geef maar een vast bedrag voor diabeteszorg in de hele regio. Wij gaan het wel organiseren. Daar wil ik naartoe.’

Shared savings: 5 tips

  1. Maak heldere afspraken over wat je gaat meten om eventuele de besparingen te bepalen. Leg de afspraken vast in een overeenkomst. Wees realistisch over het meten van andere effecten: kwaliteit van leven is bijvoorbeeld lastig te meten.
  2. Betrek altijd vanaf het begin patiënten erbij.
  3. Kijk naar het resultaat dat je wilt behalen en de tijd die je hebt. Bij farmacie bijvoorbeeld kun je snel kosten terug verdienen, vaak al in twee jaar.
  4. Toon lef en zoek de grenzen op.
  5. Ga het gewoon doen.

Verder lezen

› bekijk alle 6 artikelen over Shared Savings

Triple Aim

Een gezamenlijk initiatief van partijen in Nederland die de Triple Aim-aanpak omarmen: gelijktijdige verbetering van de gezondheid, ervaren kwaliteit van zorg en kosten.

Meer over dit programma